Tijd voor een Delta plan! Kraamzorgsector kan vraag naar kraamzorg niet meer aan

augustus 2018 

" Ik werd zojuist gebeld door een verloskundige. Mevrouw is vanochtend bevallen van een meisje. Eerste kind. Geen bijzonderheden. Alles gaat goed. Ze is vanmiddag thuisgekomen. Had zich op tijd ingeschreven bij kraanzorgorganisatie XXXXXX maar hier krijg je nu een bandje dat zij geen kraamzorg meer kunnen leveren, dus zit mevrouw zonder zorg.Is er iemand die vanavond nog een uurtje langs kan en ook volgende week een paar uur per dag zorg kan leveren? Neem dan even contact op met xxxx van de Verloskundigenpraktijk: xxxxxx " 

Deze mail ging deze zondagmiddag rond in een grote groep kraamverzorgenden die werken als zelfstandig zorgprofessional. 

Afgelopen jaar worden de zelfstandig werkende kraamverzorgenden plat gebeld en gemaild of zij kunnen werken. Door bureau's, door verloskundigen en door kraamgezinnen zelf.  Zij hebben helaas ook geen ruimte omdat ze een eigen klantenkring hebben en inmiddels al tot eind januari 2019 vol zitten met aanvragen voor zorg. Toch helpen ze. Dan maar wat minder vrije dagen, dan maar wat extra uren draaien na de eigen clienten. Omdat deze vakvrouwen weten hoe erg het is om geen kraamzorg te krijgen en hun hart bij de gezinnen en het vak ligt. Vaak werken ze in grote regionale netwerken en in de groepsapp's wordt dagelijks om ondersteuning gevraagd. Voor de kraamzorgorganisaties die de mensen die zich bij hun voor zorg inschreven niet de zorg kunnen bieden die zou moeten. De zelfstandig werkende kraamverzorgenden helpen dus mee om het falen van de kraamzorgorganisaties te helpen verlichten. Omdat deze vakvrouwen ook realiseren dat negatieve ervaringen met kraamzorg maatschappelijk op hun werk zal uitstralen. Het is nog maar een paar jaar geleden dat een minister zich afvroeg waarom kraamzorg nog in het basispakket zit en of het er niet uit kon. Het zou een besparing van ruim 300 miljoen opleveren. We hebben de kraamzorg in het pakket kunnen behouden omdat kraamgezinnen massaal aangaven dat deze zorg noodzakelijk, nuttig en van groot belang is. Maar als we de zorg niet kunnen leveren...

Dan kan een minister straks zo maar besluiten dat deze zorg niet meer nodig is. Met alle nare gevolgen voor de gezondheid van moeders en babys in Nederland in de toekomst. 

"Doe niet zo negatief, we doen ons best en werken echt ontzettend hard" 

Een reactie die de NBvK vaak krijgt vanuit kraamzorgorganisaties. Maar ondanks alles wat ook goed gaat is er 1 ding deze zomer wel duidelijk aan het worden: de kraamzorgsector kan de vraag naar kraamzorg niet meer aan. Ondanks dat organisaties een wervingscampagne zijn begonnen en zeggen dat de oplossing ligt in het versneld en verkort mensen opleiden via een brancheopleiding die waarschijnlijk niet eens een wettelijk zorgdiploma oplevert aan de studenten en waar je dus ook je vraagtekens kan zetten bij het curriculum en de kwaliteit van de opleiding. Cijfers van de afgelopen jaren wijzen uit dat nieuw opgeleide mensen net zo hard het vak weer verlaten als dat zij instromen. Oorzaak: slechte arbeidsvoorwaarden, hoge werkdruk en geen privé leven. 

" Doe niet zo negatief, het zijn maar enkele organisaties die het niet zo goed doen, het is slechts een kleine minderheid die ontevreden is over het werken in de kraamzorg of de zorg die geleverd is"

Deze reactie krijgen wij ook vaak van vertegenwoordigers van kraamzorgorganisaties. Maar ondertussen wijst onderzoek van de NBvK aan dat de huidige ervaren en goed opgeleide groep dreigt te bezwijken onder de hoge werkdruk en het veelal slecht werkgeverschap dat in de hele sector voorkomt. Het ziekte verzuim is hoog en deze groep verlaat de kraamzorgorganisatie uit onvrede met de arbeidsomstandigheden. Het nieuwe CAO voorstel gaat geen enkele verbetering bieden, de salarisverhoging heb je pas over 2 jaar en aan de werkdruk wordt niets gedaan. Slechte werkgevers en zorgcowboys blijven ruim baan krijgen in de kraamzorg door het faciliterende beleid van de brancheorganisatie en het contracteerbeleid van verzekeraars. 

Alle partijen staan inmiddels recht tegen over elkaar. Werkgevers sluiten via hun nieuwe brancheorganisatie BOgeboortezorg een CAO af met vakbonden die nauwelijks leden hebben in de kraamzorg en samen houden zij de vakbond die meeste leden heeft (NBVK) buiten de onderhandelingen. 

Er wordt met geld van ministerie een strategisch arbeidsplan opgesteld  door BOgeboortezorg zonder de inbreng van de kraamverzorgenden zelf en geheel opgesteld door de (grote) werkgevers in de sector en dus zonder draagvlak en zonder veel perspectief op echte verbeteringen of innovatie van de kraamzorg zodat deze beter kan aansluiten bij de integrale geboortezorg, nu en in de toekomst. 

Kortom, het wordt tijd dat de minister als systeemverantwoordelijke gaat ingrijpen in de kraamzorg.

We hebben dit inmiddels ook op het Ministerie aangekaart en aangedrongen op ingrijpen en actie vanuit ministerie. 

De NBvK stelt voor dat onder regie van het ministerie een plan van aanpak wordt gemaakt voor de kraamzorg met zowel de NBvK, de verzekeraars, de IGZ, Zorginstituut en de werkgevers . Dit deltaplan moet er voor zorgen dat iedereen in Nederland weer de zorg krijgt die nodig is en niet enkel de zorg die er op dat moment is. 

Het is inmiddels duidelijk dat de werkgevers georganiseerd in BOgeboortezorg de situatie in de kraamzorg niet alleen aankunnen, ook al willen ze erg graag de indruk wekken dat wel te kunnen.

De NBvK roept hierbij BOgeboortezorg wederom op met ons aan tafel te gaan en samen de problemen op te gaan lossen. Dat begint met het erkennen van de problemen en het besef dat geen één partij het alleen kan oplossen.