De magie van moeders 

Juli 2019 

Met baby's heb ik tijdens mijn werkzame periode in de kraamzorg nooit zo veel gehad. Ik ben dan ook niet in de kraamzorg gaan werken omdat ik baby's zo leuk vind.  Niet dat ik wat tegen baby's heb. Helemaal niet. Ik ben over het algemeen dol op mensen. Ik ben graag bij mensen in de buurt, hou van wat ik allemaal zie en hoor en baby's zijn voor mij  altijd gewoon ook mensen geweest. Wat mij vanaf de eerste dag dat ik ben gaan werken in de zorg als verpleegkundige heeft geboeid is de magie van het leven. En die vond ik rondom geboorte en rondom sterven. En later, toen ik meer ervaring en kennis had, rondom leven met het lot dat ziekte, verval en beperkingen brengt. Mensen zijn zo sterk en kunnen zo veel verdragen, tot aan leven geven en leven loslaten. Maar dat kunnen ze nooit alleen.Dat ik daar als mens bij mag zijn en daar zelf een betekenisvolle rol in kan spelen als zorgverlener is voor mij de kern van de schoonheid en kracht van het vak verplegen en verzorgen. 

Vanaf de eerste dag dat ik stage liep op de verloskunde afdeling van het Diakonessenhuis te Naarden in 1986, werd ik gegrepen door de kracht van vrouwen. De moeders. In wiens lijf de baby's groeiden en die met bloed, zweet, tranen en de oneindig diepe oude wijsheid, wil en kracht van hun moeders op de aarde werden gezet. 

De magie van een geboorte, het wachten, het aanwezig zijn voor die vrouw (en vaak ook hun partners en de vroedvrouwen) en samen zuchten, puffen, lachen, zwijgen, praten, nog wat wachten en dan de dynamiek van de komst van nieuw leven. Soms moest er een dokter aan te pas komen. Dat waren in die tijd nog allemaal mannen. Ik zag als jonge vrouw in een grote boze mannenwereld toen dat mannen ook deemoedig en respectvol naar vrouwen konden zijn.  Het waren de jaren tachtig. De vrouwenemancipatie was bezig met haar 2e golf . Mannen keken wel uit om de vrouwensaamhorigheid die ze aantroffen op de verloskamers niet te eerbiedigen en er werd netjes samengewerkt. De verloskundigen deden in die tijd nog veel meer partussen thuis en gingen vanzelfsprekend met hun kraamvrouwen mee naar het ziekenhuis bij een medische of poliklinische bevalling.  Zij waren toen veel meer "in charge" dan de gynaecologen en andere artsen. En niemand durfde dat ter discussie te stellen. Deze sterke deskundige vrouwen wakkerden mijn ambitie aan. Als verpleegkundige in opleiding liep je zeker een half jaar stage op de "kraam" en je moest voor je opleiding minimaal 30 bevallingen gezien hebben. Ik ben in die tijd gevormd en opgeleid tot de zorgverlener die ik nu ben: autonoom, kritisch, deskundig en voor de duivel niet bang. Het waren de vroedvrouwen die mij dat leerden te durven zijn. 

Na mijn diploma ben ik vrij snel in de thuiszorg gaan werken en combineerde dat met kraamzorg. Ik genoot van de mogelijkheid om professionele zorg te kunnen geven bij het begin en einde van leven. De kracht van barende en net bevallen vrouwen was voor mij als opgroeiende vrouw een inspiratiebron. De kracht van stervende mensen was een geruststelling. Hoe moeilijk het leven ook kan zijn. Het houdt ooit een keer op en dan ga je meestal hoopvol en rustig naar de andere kant van het bestaan . De hemel of reïncarnatie of gewoon verworden tot stof. Ik ben er op 54 jarige leeftijd nog niet uit wat het is maar voel ook niet de noodzaak de dood te doorgronden zolang het leven nog zo veel biedt. Werken in de zorg levert zoveel meer op dan enkel salaris of maatschappelijke status. Daar zit voor mij de magie waarom ik altijd zal blijven werken in de zorg. Maar dat wil niet zeggen dat ik daar geen fatsoenlijk salaris en nette status bij wil hebben! 

Ik werd zelf moeder en bleef werken in de wereld van kraam- en thuiszorg. Als verpleegkundige die werkzaam was als kraamverzorgende, later planner/manager/opleider in de kraamzorg. Mijn salaris en status leek toe te nemen naarmate ik minder aan het bed werktte. Dat vond ik raar.   Dus werden mijn nevenactiviteiten in de kraamzorg als belangenbehartiger en beleidsmaker steed belangrijker. Ik werd een vrouw met een missie die vocht voor een veilige plek voor het prachtige vak verpleging en verzorging rondom de geboorte. Niet omdat ik  baby's zo lief vond maar omdat ik als moeder en vrouw die haar bestaan moest betalen uit de zorg,  zelf zag en ervaarde dat baby's enkel veilig zijn wanneer hun moeders gezond en sterk kunnen zijn en met respect en eerbied worden behandeld. Niet alleen als barende maar ook als de professional die de barende ondersteunt.  En respect is meer dan mooie woorden. Respect uit zich in goede en voldoende zorg en ondersteuning voor barende en pasbevallen vrouwen en voor de professionals die deze zorg en ondersteuning bieden een normaal salaris met gezonde werkomstandigheden.  

De magie van het leven is ver te zoeken in de wereld van plannen, geld en macht.  Hoe vaak ik wel niet gedacht heb, had ik nu maar een toverstokje of kon ik nu maar een echte heks zijn, dan toverde ik de hele wereld roze en lichtblauw of zonnnig geel mintgroen voor al die vrouwen die dreigen in een wereld zonder magie ten onder te gaan. Een wereld waar hun baarmoeder een verdienmodel of publiek bezit is geworden. Een wereld waar de cirkel van vrouwen rondom een barende door een groot deel van de medische zorgverleners en zorgbeleidsmakers gezien worden als radicale rare activisten ipv als een factor waar rekening mee gehouden moet worden en waar op gelijkwaardige wijze mee moet worden samengewerkt omdat zij het begin en het eindpunt zijn van de zorg én het bijhorende beleid.

Dit jaar stop ik met mijn missie en geef mijn toverstok door aan een nieuwe groep vrouwen in de kraamzorg. De volgende generatie is klaar om verder te gaan en ik ga verder op mijn reis met een nieuwe missie in de zorg.

De kraamzorg bestaat nog en zal door nieuw leven in leven worden gehouden. Daar ben ik van overtuigd. Het vergt veel bloed, zweet, tranen en veel wijsheid, wil en kracht. Maar dat hebben wij vrouwen in onze "moedermagie" die leven figuurlijk en letterlijk kan schenken. 

Ik wens de sector veel ambitieuze vrouwen en veel moedermagie. Dan gaat het wel lukken en helemaal goed komen met de toekomst van de kraamzorg. 

Siska de Rijke