Over de cao en de naleving daarvan.

Juli 2019

Concurrentie in de zorg zou er toe moeten leiden dat zorgkosten naar beneden gaan, de zorg goedkoper wordt door meer efficiëncy en het beter benutten van capaciteiten. De cao dient er voor te zorgen dat alle werknemerskosten voor alle werkgevers gelijk zijn. Level playing field wordt dat genoemd. Als de cao netjes en zorgvuldig wordt nageleefd (het is een contract tussen werkgevers en werknemers) krijgt ieder zijn eerlijke deel. Rechtvaardige loonverdeling wordt dat genoemd.

Werkgevers die de cao ontduiken doen dat waarschijnlijk om verschillende redenen. Een gebrek aan kennis van de cao wellicht. Misschien wel om meer winst uit de activiteiten te puren, misschien wel omdat het anders niet mogelijk is om voldoende zorg te leveren en misschien wel omdat de eigen organisatie van de arbeid faalt.

Controle op de naleving van de cao moet dit zichtbaar maken en de problemen benoemen. Bij werkgevers, zodat zij zich kunnen verbeteren en bij werknemers zodat zij hun rechten leren kennen en zich bewust worden tot hoever hun plicht reikt.Het grote voordeel voor werkgevers bij de cao is dat zij aan het begin van de contractperiode precies weten wat arbeid gaat kosten. Werknemers weten bij de cao precies hoe ze beloond gaan worden en hoe de plichten en rechten zijn verdeeld.

Het grote nadeel in de Kraamzorg is dat de organisatiegraad van de onderhandelende partijen (lees de ‘grote’ vakbonden) zorgelijk laag is. De Vakbonden kunnen heel goed hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen maar zijn helaas minder in staat om veranderingen af te dwingen.
Daar zijn een paar oorzaken voor aan te wijzen:

  • Heel veel kraamverzorgenden werken in ‘het mooiste vak van de wereld’ en kruipen moeiteloos naast de jonge moeder op de roze wolk. Een gelukkig gezin is een gelukkige kraamverzorgende.
  • Heel veel kraamverzorgenden werken ‘hun hele leven’ al bij hun baas, ‘het was hier toen fantastisch’. Helaas is het bedrijf ondertussen al drie maal in andere handen overgegaan.
  • De meeste kraamverzorgenden zijn zorgend vanuit overtuiging en maken van hun passie een professie. Dat maakt het erg moeilijk om een beetje afstand te nemen en heel moeilijk om aan jezelf te denken.

Tenslotte, de werkgeversvereniging BO heeft er het grootste belang bij dat elke werkgever in het keurslijfje van de cao wordt gedwongen.Ze vragen dan ook steeds bij de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een zogenaamde ‘Algemeen Verbindend Verklaring’ aan zodat alle werkgevers in de Kraamzorg voor dezelfde lusten en lasten komen te staan.
Een AVV zorgt er ook voor dat uitbuiting (!) in bedrijven buiten de cao verbinding wordt voorkomen.

Om nu iedereen goed te bedienen is het nodig dat werkgevers en werknemers organisaties beiden hun best doen om die naleving van de cao op poten te zetten.

Nu, na al te lange tijd, blijkt dat deze verantwoordelijkheid onvoldoende wordt genomen. Bij het cao meldpunt van de NBvK regent het klachten, zeker in de zomertijd. Onder het motto ‘alle zeilen bijzetten’ wordt de cao genegeerd, worden kraamverzorgenden geprest om de arbeidstijdenwet te overtreden. Wordt de cao gelezen als een aanbeveling in plaats van dat de cao wet (contract) is.Kraamverzorgenden laten zich heel veel welgevallen, dat is in ze te prijzen maar de grenzen komen in zicht.

Dat zijn zorgen die de NBvK benoemt in elk gremium waar ze vertegenwoordigd is en bij elkeen die om een mening vraagt. Soms moet dat met stemverheffing, het is niet anders, zeker als men het gevoel krijgt tegen dovemansoren te spreken.

 

Nico Bogaard

(Nico Bogaard was in zijn werkzame leven onder andere vakbondsbestuurder bij het CNV, nu gepensioneerd en actief in de NBvK als adviseur en bestuursvertegenwoordiger in het KCKZ).