Nieuwe CAO geen verbetering

Juli 2017 - Willen kraamzorgorganisaties in de huidige ontwikkelingen in de geboortezorg overleven en voortbestaan dan is het van vitaal belang zuinig met het goud van de organisatie om te gaan: de kraamverzorgenden. Deze trouwe en loyale groep, die het hart en ziel is van de kraamzorg verdient geen ondergeschikt plekje aan de tafel waar het over hun eigen arbeidsvoorwaarden gaat. Zij verdienen respect en een gelijkwaardige positie.  De NBvK rekent daarom op het gezond verstand en het fatsoen van de werkgevers  en vakbonden en verwacht dat zij bij de volgende CAO kraamzorg onderhandelingen wordt uitgenodigd aan de CAO tafel. Zodat de inbreng en het draagvlak van de werknemers in de kraamzorg in evenwicht gebracht wordt. En er eindelijk werk gemaakt wordt van een moderne en vitale kraamzorgsector voor zowel clienten als professionals. Deze CAO Kraamzorg staat deze ontwikkeling in de weg en brengt de sector 50 jaar terug in de tijd. Tijd voor verandering. Tijd voor de toekomst van de kraamzorg. Waar de client en professional centraal staan & begin en eind punt zijn van beleid, bestuur en financiering.

De teksten van de nieuwe CAO kraamzorg zijn klaar. Dat is nog net op tijd want over een paar maanden loopt deze CAO op zijn einde. Deze nieuwe CAO Kraamzorg is geen frisse fruitige oplossing voor de kraamzorg. Sterker, de NBvK krijgt veel berichten van teleurgestelde kraamverzorgenden. De minimale loonsverhoging wordt als belediging ervaren. Het verminderen van de reiskostenvergoeding als respectloos en diefstal. Daarbij wordt voor een groot deel van de (ouder wordende) beroepsgroep het werken in de kraamzorg ongezond en gevaarlijk want het lijkt er op dat de werkgevers de 55plus werknemer denken te kunnen dwingen tot het werken in de nacht. Al jaren is bekend dat het 's nachts werken voor, met name ouder wordende, vrouwen kan leiden tot hogere kans op borstkanker en hart- en vaataandoeningen. Daarom is in de rest van de zorg (en samenleving) dit al jaren een keuze van de werknemer zelf. Zie ook de blog van Tantalus: Nachtarbeid

De jongere kraamverzorgenden krijgen met de nieuwe CAO kraamzorg geen enkel garantie voor de toekomst. De contracten blijven laag en er is helemaal niets geregeld voor moeders met kleine kinderen, afspraken over evenwicht privé-werk en blijft het salaris dusdanig laag dat economische zelfstandigheid met een baan in de kraamzorg praktisch onmogelijk blijft. 

Leerlingen krijgen nauwelijks rechten en worden met zeer lage stage vergoedingen afgescheept. Terwijl in de praktijk iedere keer blijkt dat er wel (meer dan) maximale inzet (full time) wordt gevraagd. Uitbuiting en gevaarlijke onverantwoorde situaties komen al jaren regelmatig voor. Deze CAO gaat dit niet veranderen. 

De NBvK is zeer teleurgesteld in dit resultaat. Wij hebben in de aanloop van deze CAO onze kennis, ervaring en input nog in kunnen brengen in diverse overleggen met werkgevers en vakbonden. Ons is door de werkgeversorganisatie BOgeboortezorg en diverse bestuurders in de kraamzorg steeds verteld dat wij aan de CAO tafel hoorden en vakbonden hebben, zolang ze er geld voor kregen, de leden van de NBvK bij eerdere CAO onderhandelingen vertegenwoordigd.  Maar in deze onderhandelingsfase hebben zowel de vakbonden als werkgevers aangegeven dat wij, als grootste vertegenwoordiging van de werknemers zelf (ruim 3000 leden), niet welkom waren. De algemene vakbonden die samen niet meer dan ongeveer 1000 leden hebben in de kraamzorg, waren van mening dat zij representatief genoeg waren en omdat de NBvK de vakbonden niet wilde betalen maar zelf aan tafel wilde komen, waren de leden van de NBvK voor de vakbonden ineens geen vakbondsleden meer....

De werkgevers waren, zoals wij begrepen, maar wat blij dat op deze wijze de input van de "lastige mondige werknemers" via de NBvK hebben kunnen minimaliseren. Het gaf ze uiteraard ook een stevige onderhandelingspositie richting de bonden want ze konden altijd dreigen met de NBvK verder te gaan. Uiteindelijk heeft deze houding geleid tot een tweedeling in de sector. En tot een CAO kraamzorg die een dictaat is van werkgevers en werknemers overlevert aan willekeur en onzekerheid. Wekelijks ontvangen wij voorbeelden van ellende tussen individuele werknemers en hun werkgevers. Ook zien we OR's compleet machteloos staan. Werkgevers staan steeds meer recht tegenover werknemers in plaats van naast elkaar. Het vertrouwen in de werkgevers (en algemene vakbonden)in de kraamzorg is tot een dieptepunt gezakt.  CAO-akkoord heeft geen draagvlak onder kraamverzorgenden

En zo is het gekomen dat er nu een CAO kraamzorg ligt die niet enkel een dictaat is van werkgevers. Maar waar de effecten het bestaan van de kraamzorg in gevaar brengt. Deze effecten  wordt steeds slechter wanneer er niet snel verbeteringen komen in de arbeidsvoorwaarden voor kraamzorgverzorgenden en er werkelijk inhoud gaat worden gegeven aan modern werkgeverschap. De beroepsgroep zelf is er klaar voor. Het zijn sterke zelfbewuste goed opgeleide professionals die zich niet meer laten bang maken of onderbetalen. Zeker niet nu duidelijk is dat de er geen enkel bezuiniging in de kraamzorg plaats vindt, de werkgevers een fikse tariefverhoging ontvangen sinds 1 januari 2018 en er ook ieder jaar fiks wat geld overblijft van het budget dat de minister voor kraamzorg vastlegt. Er is geld, is er een goed opgeleide beroepsgroep en de vrouwen(en hun partners) van Nederland hebben in 2014 nog en masse nog aangegeven hoe belangrijk kraamzorg is voor het goed herstellen van zwangerschap en bevalling en voor de eerste adviezen, coaching en begeleiding bij de zorg voor de baby. de Meerwaarde van Kraamzorg 

Als er door vakbonden en werkgeversorganisatie BO geboortezorg op deze weg wordt door gegaan, zal het niet lang duren voordat kraamverzorgenden gaan werken voor organisaties met betere arbeidsvoorwaarden. Zoals bijvoorbeeld ziekenhuizen en geboortezorgorganisaties waar de CAO ziekenhuis geldt. Of kiezen zij voor het werken als ZZP-er. Inmiddels werkt ruim 10% van de beroepsgroep als zzp-er, reden: betere werkomstandigheden, eigen regie over inhoud en rooster en (iets) hoger inkomen. Al is dit niet de oplossing voor de hele beroepsgroep. Lees: Je zal wel binnenlopen als ondernemer in de kraamzorg!

Ook zullen nog minder jongeren kiezen voor een opleiding tot kraamverzorgenden Of zij verlaten en masse het vak om in een ander segment van de zorg te werken. In de ouderenzorg, de kinderopvang en gehandicaptenzorg worden kraamverzorgenden met open armen ontvangen. Dat zal de komende jaren enkel toenemen door alle extra gelden die daar naar toe gaan voor verbetertrajecten.

De gevolgen die dit allemaal gaat hebben voor de kwaliteit en continuïteit van de kraamzorg zullen dramatisch zijn. De gezinnen zullen te maken krijgen met te weinig zorg met alle gevolgen vandien. En dat is waarom wij ons als beroepsvereniging extra zorgen maken. Het is daarom ook dat wij van mening zijn dat ons geen plek aan de CAO tafel ontzegd kan worden. 

Meer over de nieuwe CAO kraamzorg is te vinden op de site van BOgeboortezorg. Ook is daar de inhoud van de hele CAO te vinden.